Xăng sinh học E10 đang được mở rộng phân phối tại Việt Nam và nhận được nhiều sự quan tâm từ người dùng ô tô, xe máy. Bên cạnh lợi ích giảm phát thải, không ít tài xế lo ngại loại nhiên liệu này có thể khiến xe hao xăng hơn, vận hành yếu đi hoặc ảnh hưởng đến độ bền động cơ.
Tuy nhiên, theo đánh giá từ các hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy cùng nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước, phần lớn phương tiện hiện nay đều tương thích với xăng E10 và mức ảnh hưởng thực tế không quá lớn.
Xăng E10 có khiến xe hao nhiên liệu?
E10 là loại xăng pha 10% ethanol sinh học với 90% xăng khoáng. Do ethanol có năng lượng thấp hơn xăng truyền thống khoảng 30%, việc tiêu hao nhiên liệu có thể tăng nhẹ khi sử dụng E10.
Theo các nghiên cứu tại Mỹ, châu Âu và Australia, mức tiêu thụ nhiên liệu của xe dùng E10 thường tăng khoảng 1-3% so với xăng khoáng trong cùng điều kiện vận hành. Tuy nhiên, mức chênh lệch này khá nhỏ và khó nhận ra trong sử dụng hằng ngày vì còn phụ thuộc vào điều kiện giao thông, tải trọng, thói quen lái xe hay việc sử dụng điều hòa.
Một nghiên cứu năm 2023 do Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp với Toyota Việt Nam và BSR thực hiện trên Toyota Corolla Cross máy xăng và hybrid cũng cho thấy xe dùng E10 có giảm nhẹ công suất và khả năng tăng tốc. Dù vậy, chênh lệch mức tiêu hao nhiên liệu không đáng kể, thậm chí trong một số điều kiện vận hành, xe hybrid dùng E10 còn tiết kiệm nhiên liệu hơn.
Xe dùng xăng E10 có bị yếu máy?
Nhiều chuyên gia cho rằng cảm giác “xe yếu hơn” khi dùng E10 thường khó nhận biết rõ rệt trên thực tế. Ethanol có chỉ số octane cao hơn xăng thông thường nên giúp chống kích nổ tốt hơn, đặc biệt phù hợp với các động cơ hiện đại sử dụng hệ thống phun xăng điện tử.
Các nghiên cứu của Bộ Năng lượng Mỹ và SAE International cho thấy phần lớn động cơ hiện đại vẫn duy trì công suất gần tương đương khi sử dụng E10. Một số trường hợp người dùng cảm thấy xe vận hành khác biệt có thể đến từ chất lượng nhiên liệu giữa các cây xăng hoặc điều kiện sử dụng thực tế, không hoàn toàn do ethanol.
Hiệp hội ô tô, xe máy nói gì về độ tương thích của E10?
Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), hầu hết các dòng xe của Honda, Yamaha, Piaggio, SYM và Suzuki hiện nay đều tương thích với xăng E10 mà không cần thay đổi kỹ thuật.
Tuy nhiên, Suzuki cho biết một số mẫu xe đời cũ như Viva 110, Smash, Shogun, GN125, Hayate hay GD110 không tương thích hoàn toàn với E10.
Trong khi đó, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đánh giá các mẫu ô tô đang sản xuất hiện nay cơ bản đều sử dụng được xăng E10. Tuy nhiên, các mẫu xe sản xuất trước năm 2006 có thể gặp vấn đề do chưa được thiết kế cho nhiên liệu chứa ethanol.
Một hãng thành viên của VAMA cho biết mẫu xe tải nhẹ sản xuất từ năm 1996 của hãng chưa tương thích với E10. Dòng xe này đã ngừng sản xuất từ năm 2023 nhưng đã bán ra hơn 60.000 xe trên thị trường.
Khuyến nghị khi sử dụng xăng E10
Các hiệp hội đều ủng hộ chủ trương mở rộng xăng sinh học nhằm giảm phát thải và phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, VAMA và VAMM khuyến nghị không nên thay thế hoàn toàn xăng khoáng ngay lập tức mà nên duy trì bán song song để người dùng xe đời cũ có lựa chọn phù hợp.
Ngoài ra, chất lượng xăng E10 cần được kiểm soát chặt chẽ từ khâu phối trộn, tồn trữ đến phân phối. Các hiệp hội cũng đề xuất xăng E10 nên đạt tiêu chuẩn khí thải tối thiểu Euro IV để tương thích với các dòng xe hiện đại và đảm bảo độ bền động cơ.
Theo Bộ Công Thương, từ khi triển khai xăng E5 trên toàn quốc năm 2018 và thí điểm E10 từ năm 2025 đến nay, chưa ghi nhận khiếu nại chính thức nào liên quan đến việc xăng sinh học gây hỏng hóc động cơ hay làm giảm tuổi thọ phương tiện.
Lợi ích lớn nhất của xăng E10 là giảm phát thải
Ngoài vấn đề vận hành, lợi ích lớn nhất của E10 nằm ở yếu tố môi trường. Ethanol chứa oxy trong cấu trúc phân tử nên giúp nhiên liệu cháy sạch hơn, giảm phát thải CO và hydrocarbon chưa cháy hết.
Nhiều quốc gia như Mỹ, Anh, Pháp, Đức hay Brazil đã sử dụng rộng rãi xăng pha ethanol trong nhiều năm qua như một giải pháp giảm khí nhà kính và thúc đẩy nhiên liệu tái tạo.
